از ارتباط که حرف می‌زنم از چه حرف می‌زنم.

یک فرستنده، یک گیرنده و یک پیام که رد و بدل می‌شود. ارتباط چیزی جز این نیست. حال می‌خواهد شفاهی باشد یا غیرشفاهی. توفیری ندارد.
بر سر راه پیام معمولا اختلالاتی قرار گرفته‌اند که مانع وصول تمام و کمال پیام می‌شوند؛ تمام از حیث کمیت و کمال از حیث کیفیت. اگر دستگاه ادراکی گیرنده با فرستنده تفاوت داشته باشد (که معمولا هم دارد) باز هم بخشی از معنای پیام قربانی این اختلاف قومی قبلیه‌ای (!) می‌شود. همه این‌ها را گفتم تا بی‌جهت حساس نشوید، چرا که پیام ادراک شده معمولا شباهت چندانی به پیام ارسال شده ندارد؛ درست مثل اسکناس بعد از این که همراه با لباس‌ها در ماشین لباسشوئی بیفتد.

محمدیوسف فراهانی